گام به گام با امام موسی صدر جلد 7

جلد: 7
صفحه: 360

این کشور، بهای سنگین آن را بپردازند؟ و همچنین رسالت و آبروی کشور آسیب ببیند.

به عقید? من علت پیدایش این خلل‌ها آن است که لبنانیان از عرص? جهان عرب غایب بوده‌اند و دولتمردان لبنانی به سبب اختلاف‌های موجود میان آن‌ها، در همایش‌ها و نشست‌هایی که برای لبنان برگزار می‌شد، حضور نداشتند و از تماس و درخواست برگزاری دیدار و تلاش برای تبیین حقایق در اذهان امت عرب و به‌ویژه مصر اجتناب می‌کردند.

چه‌بسا علت این غیبت طولانی آن باشد که دولتمردان لبنانی در دسته‌بندی‌هایی وارد شده‌اند که موجب تفرقه و اختلاف میان آن‌ها بوده است، در حالی که آنان باید پدران ملت لبنان باشند، نه اینکه تحت تأثیر سیاست‌های منطقه‌ای یا جناح‌بندی‌های عرب یا احساسات شخصی قرار بگیرند.

در پی غیبت دولتمردان لبنانی در عرص? جهان عرب، آنان از صحن? رسانه نیز غایب شدند و در نتیجه حالتی پیش آمد که گویی آنان در اذهان امت عرب و در نزد توده‌های مردم محکوم‌اند.

بدین‌ترتیب، در تماس‌ها و دیدارهای خود احساس کردم که مشکلات و موانع موجود، اغلب عاطفی و احساسی است و بر اثر اطلاعات نادرست به وجود آمده و غلبه بر این مشکلات، چندان دشوار نخواهد بود. از طرفی، ‌این اقدامات راه را برای دیگر مسئولان نیز گشوده است و هم? ما که گویی در خوابی عمیق به سر می‌بردیم، بیدار شده‌ایم تا اقدام مطلوب را در این اوضاع دشوار به انجام رسانیم.

شکی نیست که در درج? اوّل، خود لبنانیان در قبال حوادث کشور مسئول و مقصرند و بهای سنگین اشتباهات خود را نیز بیش از حد پرداخته‌اند. امّا نباید از یاد ببریم که بخش مهمی از مسئولیت ادام? بحران و تشدید و گسترش آن فراتر ‌‌از توان لبنانیان است‌ و بر عهد? امت عرب و ناشی از اختلافات کشورهای عربی بوده است.

امّا باید بگویم که مأموریت این‌جانب، حالت میانجیگری نداشته است، زیرا کسی که خود بزرگ‌ترین هم‌وغم را دربار? هم‌وطنان و خاندان و کشور خویش در دل دارد، فرصتی برای پرداختن به مشکلات و رفع اختلافات دیگران -‌هرچند از برادران و نزدیکان باشند‌- نخواهد داشت. امّا چون هم‌وغم ما از اختلاف برادران عرب ناشی شده است، برای رفع علت آن تلاش‌هایی انجام دادیم. بنابراین، مبنا و انگیز? این اقدامات، ‌همان نگرانی از وضع لبنان و مشاهد? چندپاره‌شدن کشور و تفرقه و احساس خطر از ادام? این وضع بوده است که ممکن است به تجزی? لبنان منجر شود. از طرفی، احساس کردیم که نظام حکومت در لبنان، نظامی نژادپرستانه، کمونیستی، فرقه‌ای یا قبیله‌ای و جانب‌دارانه است که زیر نقاب ترقی‌خواهی پنهان شده یا حتی -‌خدای ناکرده‌- اسرائیل در حال سیطره‌یافتن بر بخش‌هایی از جنوب است.

از دیگر نگرانی‌های ما آن است که ارزش‌های حاکم بر جامع? لبنان بر اثر بحران اخیر دچار تزلزل شده و در نتیجه چهر? فرهنگی و تمدن‌ساز لبنان را در جهان خدشه‌دار کرده و رسالت لبنان و آیند? آن را با خطر مواجه کرده است.

نگرانی دیگر، خطری است که از جانب لبنان جهان عرب را تهدید می‌کند، زیرا لبنان همچون فتیل? بمبی است که در صورت انفجار، هم? منطقه را نابود می‌کند. در مورد سرنوشت نهضت فلسطین نیز -‌که لبنانیان، سرزمین و امکانات و فکر و زبان