ترسیم کردم که به حس نزدیک‌تر است تا به حدس و گمان و خیالی که شهروند لبنانی، با آن بسیار سروکار دارد. در این تصویر، انگیزه‌های جنبش و قصد برپاکنندگان آن را عمق جنبش خواندم که عبارت است از ایمان به خداوند به معنای صحیح آن نه به معنای انتزاعی، و ایمان به میهن و انسان. ایمان به این دو از ایمان به خدا جدا نیست، چراکه جدا کردن ایمان به خدا از اهتمام به امور رنج‌دیدگان، از نظر ادیان و حتی فلاسفه، مردود است، چون ایمان به خدا، خودپرستی و غیرپرستی را نفی می‌کند، همچنان‌که کرنش و تسلیم در برابر موجودات زمینی را نیز برنمی‌تابد.

روشن بود که امام تمایل دارد توضیح بیشتری در این باره بدهد، از این رو ادامه داد:

«در یک کلام میان بعد آسمانی ایمان و بعد زمینی آن جدایی وجود ندارد. وقتی می‌بینیم در کشور ما انسان‌های رنج‌دیده و محروم و تحقیرشده و هراسان وجود دارند، احساس می‌کنیم ایمان ما به خداوند خدشه‌دار شده است. همچنان‌که این حالت، یعنی وجود انسان‌هایی رنج‌دیده، کشور را در معرض خطر قرار می‌دهد، که تجربه نیز آن را ثابت کرده است و مردم را نیز به خواری و سرشکستگی دچار می‌کند.

بنابراین، عمق جنبش ما، ایمان ما به این مفهوم است که برگرفته از تمدن شرقی ماست و خود الهام گرفته‌ از سرچشمه‌های آسمان در زمین است.

امّا بعد دوم با شیعیان آغاز شد. شیعیان محرومیت بسیاری را تحمل می‌کنند و از این رو، نیرویی مردمی و فعال‌اند؛ همان نیرویی که هیچ کاری در این کشور یا در دنیا انجام نمی‌گیرد، جز به وسیلۀ آن. از آنجا که میراث شیعه، مسئولیت دفاع از دیگران و فداکاری در راه خدمت به دیگران را نیز بر عهده دارد، چیزی نگذشت که گروه‌های فراوانی از محرومان فرقه‌های گوناگون که دریافتند با فریاد زدن می‌توانند دردهای خود را بیان کنند، به جنبش پیوستند. پس از آن، شخصیت‌ها و گروه‌ها اعلام کردند که اگر سید موسی صدر در مسجد یا غیر آن تحصن کند، با فرقۀ خود تنها نخواهد ماند و همۀ گروه‌های کارگری و دانشجویی و توده‌های تحصیل‌کرده، در کنار او خواهند بود.

شاید مایۀ تعجب شما یا برخی دیگر شود اگر بگویم عدۀ بسیاری از شهروندان مرفه لبنانی، مخلصانه از این جنبش حمایت می‌کنند، زیرا می‌بینند که این جنبش از یک سو، به آیندۀ نامعلوم لبنان اهتمام می‌ورزد و از سوی دیگر، ایستایی و جمود را که به آرمان لبنان ضربه می‌زند، رد می‌کند.

و بدین‌ترتیب، جنبش، خطرِ افتادن در ورطۀ دسته‌بندی‌های فرقه‌ای یا رویارو شدن با خطرهای تجزیۀ فرقه‌ای را پشت سر گذاشت.

امام در ادامه گفت: بعد سوم جنبش، امتداد یا آیندۀ جنبش است. این بعد تا تحقق مطالبات و برطرف شدن محرومیت و گسترش عدالت در همۀ مناطق ادامه دارد. ابزارهای تحقق مطالبات، با توجه به همراهی کردن یا همراهی نکردن مسئولان و تمایل آن‌ها به سهل‌انگاری یا کنترل اوضاع، مشخص می‌شود. علاوه بر آن، شرایط کشور و مسئولیت‌های قومی مترتب بر مواضع لبنان نیز در تعیین ابزارها تأثیر‌گذار است.

محرومان، علی‌رغم دردها و ستم‌هایی که از نزدیکان خود می‌بینند، فراموش نمی‌کنند که به کشوری سربلند و باعزت نیاز دارند. آنان از طمع‌ورزی‌‌های اسرائیل آگاه‌اند و می‌دانند که