Print this page

گام به گام با امام موسی صدر

جلد: 10
صفحه: 170

معرفت خداوند

این گفتار با همین عنوان در کتاب حدیث سحرگاهان درج شده است.

﴿ بِسْمِ اللهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ

﴿ هُوَ اللهُ الَّذِی لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ عَالِمُ الْغَیبِ وَالشَّهَادَةِ هُوَ الرَّحْمَنُ الرَّحِیمُ .

اوست خدایی یگانه. هیچ خدایی جز او نیست. دانای نهان و آشکار و بخشاینده و مهربان است.

﴿ هُوَ اللهُ الَّذِی لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ الْمَلِکُ الْقُدُّوسُ السَّلَامُ الْمُؤْمِنُ الْمُهَیمِنُ الْعَزِیزُ الْجَبَّارُ الْمُتَکَبِّرُ سُبْحَانَ اللهِ عَمَّا یشْرِکُونَ .

اوست خدای یگانه که هیچ خدای دیگری جز او نیست، [فرمانرواست]، پاک است، عاری از هر عیب است، ایمنی‌بخش است، نگهبان است، پیروزمند است، با جبروت است و بزرگوار است. و از هرچه برای او شریک قرار می‌دهند، منزه است.

﴿ هُوَ اللهُ الْخَالِقُ الْبَارِئُ الْمُصَوِّرُ لَهُ الْأَسْمَاءُ الْحُسْنَی یسَبِّحُ لَهُ مَا فِی السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَهُوَ الْعَزِیزُ الْحَکِیمُ

اوست خدایی که آفریدگار است، موجد و صورت‌بخش است، اسم‌های نیکو از آنِ اوست. هرچه در آسمان‌ها و زمین است، تسبیح‌گوی او هستند و او پیروزمند و حکیم است.

(حشر، 22-24)

برادران مؤمن، در رسالت‌های آسمانی و در اندیشه اجتماعی دینی، مسئله معرفت هدف و اصل اول و بخش عمده تعالیم و احکام است. به‌رغم این مسئله، معرفت در مکاتب مختلف و در ادیان مختلف، متفاوت است و بلکه در ادراک انسان مؤمن و در اندیشه‌های مختلف نیز متفاوت و تدریجاً در حال تحول است. هرچه سطح فکر بشر بالاتر رود و سطح فرهنگ و آگاهی او فزونی یابد، ابعاد این معرفت عمیق‌تر و نشانه‌های آن روشن‌تر می‌شود. تحول این ادراک پایه تحول ادیان و اندیشه‌هاست و بر همه تعالیم و مفاهیم و احکام منعکس می‌شود، تا جایی که دین و مکاتب اجتماعی و آرا و نظریات فلسفی که درباره انسان تحقیق می‌کنند، به واسطه تصویری که از خدا و میزان شناختی که از خدا بدان رسیده‌اند، شناخته می‌شوند. آدمی از لحظه اول دریافته که خلقت آفریننده‌ای دارد. سپس، با تفکر یا به واسطه پیامبران یا متفکران، شروع به درک ابعادی نو از خدا و دیگر صفات او کرد. پس از آن دریافت که او روزی‌دهنده و مدبر است و آن‌گاه دریافت که او فرمانروا و جبار بزرگ است و در نهایت، او را در صفت پدری دید که آفریدن و روزی دادن و رحمت و سایر صفات در او جمع است.

قرآن کریم برای شناخت خدا تصویر گسترده و روشنی ارائه می‌دهد که در عقل ژرفا می‌یابد و با قلب آمیخته می‌شود و سپس، در عمل متجلی می‌شود. قرآن کریم خدا را به همه صفات حسنه وصف می‌کند و او را از هر عیب و نقصی منزه می‌شمارد. بر صفتِ احاطه داشتن بر نهان و آشکار تأکید می‌کند و بر اینکه آسمان‌های درهم پیچیده در ید قدرت اوست : « ﴿ وَالسَّمَاوَاتُ مَطْوِیاتٌ