موضوع: پیام - اگر هدف از جنگ مقابله با دشمن یا جلوگیری از تجزی? کشور یا حفظ مقاومت فلسطین باشد، برای ما پذیرفتنی و حتی مقدس است
مکان و تاریخ: بیروت، 3/5/1976.
مناسبت: در پی به تعویق افتادن جلس? پارلمان برای انتخاب رئیسجمهور و آغاز مجدد درگیریها، امام صدر این پیام را صادر کردند.
منبع: روزنامههای النهار، الانوار، الشرق، 4/5/1976؛ آرشیو اسناد مجلس اعلای شیعیان؛ مجل? صوت المحرومین، شمار? 1.
متن
… یک بار دیگر آتش جنگ و نبرد شعلهور شد و سرزمین و انسان و ارزشهای ما را به کام خود کشید. جنگی ناپاک و نابرابر آغاز شد که بهای آن را کسانی میپردازند که در آن مشارکت ندارند و از آن خشنود نیستند.
آتش جنگ بار دیگر شعلهور شد، امّا این بار تفاوتی وجود دارد که آشکار بودن علل و اسباب، تعیین زمان آغاز جنگ و پیشبینی وقوع آن است و همین معیاری است که میزان پایبندی طرفهای درگیر و جنگجویان را به اخلاق و منطق نشان میدهد.
جلس? انتخاب رئیسجمهور به بهان? نگرانی از وقوع درگیری، یک هفته به تعویق افتاد و همگان میدانستند که درگیری آغاز خواهد شد و همین اتفاق به وقوع پیوست و میهن زخمخورده اکنون در آتش جنگ گام نهاده است. چه کسی آغازگر جنگ بود؟ و چرا؟ باید بپرسیم و با توجه به پاسخ این پرسش داوری کنیم، نه برای کشف عاملان جنگ و نه برای متهم کردن آغازگران نبرد، بلکه برای بررسی اصل و اساس نبرد. آنان برای انتخاب رئیسجمهور میجنگند. کدام رئیسجمهور؟ رئیسجمهور جدید؟ آیا او نماد تغییر است؟ آیا به ریاست رسیدن او بهای جنگ است؟ آیا رسیدن او به ریاستجمهوری، نتیجه یا هدف درگیریهاست؟
صرف بازگشت به پارلمان -که رکن نظام است و در زمان ریاستجمهوری فرنجیه انتخاب شده و رئیسجمهور به واسط? این مجلس حکومت کرده است- صرف بازگشت به این پارلمان به منظور تعدیل مادهای از قانون اساسی و انتخاب رئیسجمهور، به خودی خود دلیلی قاطع بر این حقیقت است که نبرد نظامی، رژیم حکومتی لبنان را ساقط نکرده است و ترکیب اجتماعی و انسانی لبنان به گونهای است که با انقلابهای نظامی قابل تغییر نیست؛ هرچند وقوع مصیبت خونبار دلیلی روشن بر سقوط نظام است. به عبارت دیگر، جنگ و درگیریها نظام را ساقط نکرده، بلکه تباهی و فساد آن، ضرورت سقوط آن را نشان داده است.
بنابراین، ما با انتخاب رئیسجمهور جدید، همچنان در سای? نظام پیشین زندگی میکنیم و این بدان معناست که رقابت و نبرد برای رسیدن به ریاستجمهوری، رقابت سیاسی سنتی است که بر مبنای معادلات سیاسی تابع نظام حاکم در جریان است.
پس علت تشدید درگیریهای نظامی چیست؟ چه چیز موجب ادام? خونریزیها و تشدید ویرانیها شده است؟ عدهای درصدد توجیه و علتتراشی و سببسازیاند، امّا این کار از حد بحثهای نظری فراتر نخواهد رفت.